Hướng Dẫn Trị Liệu
Tài Liệu Chuyên Môn

Hướng Dẫn Chuyên Sâu:
Điểm Kích Hoạt Vùng Vai, Lưng & Cánh Tay

Chiến lược chẩn đoán và điều trị các hội chứng đau phức tạp dựa trên nguyên lý đau quy chiếu.

1.0 Giới Thiệu

Việc chẩn đoán đau cơ xương ở vùng thân trên là một thách thức lâm sàng. Bệnh nhân thường mô tả triệu chứng mơ hồ, dẫn đến chẩn đoán sai như "đau thắt ngực" hay "viêm túi hoạt dịch".

"Chìa khóa nằm ở sự thay đổi tư duy: Từ việc tập trung vào vị trí đau sang việc điều tra các 'thủ phạm' ở xa thông qua cơ chế đau quy chiếu."

2.0 Ma Trận Chẩn Đoán

Sử dụng các thẻ dưới đây để thu hẹp nhanh danh sách cơ nghi ngờ.

2.1 Theo Vị Trí Đau

Phía Trước Vai

Cơ Dưới gai (Số 1), Delta trước, Bậc thang, Trên gai, Ngực lớn/bé.

Lưng Vai (Mặt sau)

Delta sau, Nâng vai, Bậc thang, Trên gai, Tròn lớn/bé, Dưới vai.

Lưng Cánh Tay

Bậc thang, Tam đầu, Delta sau, Dưới vai, Trên gai.

Phía Trước Cánh Tay

Bậc thang, Dưới gai, Nhị đầu, Tam đầu.

2.2 Theo Triệu Chứng Đặc Biệt

Viêm bao hoạt dịch (Giả): Kiểm tra Cơ Bậc thang, Trên gai, Tròn lớn.
Vai đông cứng: Kiểm tra Cơ Dưới vai, Dưới gai, Trên gai.
Hội chứng Lối thoát ngực: Kiểm tra Cơ Bậc thang, Ngực bé.

3.0 Giải Phẫu Sờ Nắn (Scapula)

Bản Đồ Xương Bả Vai

A. Góc Trên
B. Bờ Trong
H. Gai Vai
E. Mỏm Cùng Vai
A. Góc trên: Cơ Nâng vai
B. Bờ trong: Cơ Trám
E. Mỏm cùng vai: Đỉnh vai
F. Mỏm quạ: Cơ Ngực bé

4.0 Nhóm Cơ Bậc Thang

Cơ Bậc Thang (Scalenes)

Thủ Phạm Số 1

Tầm quan trọng: Nguồn đau chính cho toàn bộ chi trên. Gây tê tay, yếu tay, đau ngực giả.

CẢNH BÁO: Vùng cổ trước chứa động mạch cảnh. Không bao giờ massage vào mạch đập.
Nguyên Nhân Gây Bệnh
  • Thở ngực, ho mạn tính (hen suyễn).
  • Mang balo nặng, dây áo ngực chật.
  • Tư thế đầu đưa ra trước (máy tính).
  • Stress cảm xúc.
Quy Trình Điều Trị (Từng Bước)
1

Định vị: Tìm cơ Ức đòn chũm (SCM). Kéo nó sang một bên để lộ vùng cơ phía sau.

2

Ấn: Nhấn nhẹ các đầu ngón tay vào cơ bậc thang, ép vào đốt sống cổ.

3

Massage: Thực hiện động tác vuốt ngắn, ngang thớ cơ, từ dưới tai xuống xương đòn.

5.0 Nhóm Cơ Lưng Trên

Cơ Trám (Rhomboids)

Triệu chứng: Đau âm ỉ dọc bờ trong xương bả vai. Tiếng lạo xạo khi cử động.

Nguyên Tắc Đối Kháng

Cơ Trám đau do bị kéo căng bởi Cơ Ngực co rút.
-> Phải điều trị Cơ Ngực và Cơ Bậc Thang trước!

Quy Trình Điều Trị
1

Xử lý cơ Ngực lớn/bé và Bậc thang trước.

2

Dùng bóng tennis dựa tường vào vùng giữa xương bả vai và cột sống.

6.0 Nhóm Cơ Chóp Xoay

Cơ Trên Gai (Supraspinatus)

Triệu chứng: Đau sâu mặt ngoài vai. Đau khi bắt đầu giơ tay. Dễ nhầm với viêm túi hoạt dịch.

Điều trị

Dùng Thera Cane ấn vào hố trên gai (ngay trên gai vai).

Cơ Dưới Gai (Infraspinatus)

Rất phổ biến
Nghịch lý: Nằm sau lưng nhưng là nguyên nhân số 1 gây đau ở mặt trước vai.

Triệu chứng: Không thể cài áo ngực, chải đầu. Yếu vai.

Điều trị

Dùng bóng dựa tường, lăn vùng dưới gai vai. Tìm điểm đau nhất ở giữa cơ.

8.0 Tổng Kết

1. Ưu tiên

Luôn kiểm tra Cơ Bậc Thang đầu tiên với đau chi trên.

2. Sờ nắn

Xác định chính xác mốc xương bả vai để tìm cơ.

3. Hệ thống

Nhìn xa hơn vị trí đau (Đau trước trị sau, đau lưng trị ngực).

"Kiến thức này trao quyền để đạt được kết quả vượt trội cho bệnh nhân."