4 NGHỊCH LÝ TỪ LÝ THUYẾT ĐẤU GIÁ
Sẽ Thay Đổi Cách Bạn Nhìn Về Kinh Tế
Một Logic Ẩn Đang Vận Hành?
Chúng ta thường nghĩ thị trường vận hành bởi cung cầu hoặc sự hưng phấn phi lý trí. Nhưng nếu mọi thứ, từ việc định giá trên internet đến các vụ sụp đổ thị trường, đều là những phiên đấu giá trá hình thì sao?
"Bài viết này sẽ không dạy bạn cách thắng trên eBay. Nó sẽ vén màn bí mật về 4 bài học nghịch lý khiến bạn phải suy ngẫm lại về cách thế giới vận hành."
Nghịch Lý Của Sự Minh Bạch
Tại sao mua xe qua mạng có thể đắt hơn?
Mua trên Internet
Đấu giá tăng dần
Giá công khai. Đối thủ nhìn thấy nhau và phản ứng ngay lập tức.
Thương lượng kín
Đấu giá bỏ phiếu kín
Báo giá riêng tư. Không ai biết đối thủ đang làm gì.
Tại sao "Minh Bạch" lại hại người mua?
- Dễ thông đồng: Các công ty nhìn thấy giá của nhau để "ra tín hiệu" giữ giá cao mà không cần họp bàn.
- Ngăn cản kẻ yếu: Đối thủ yếu biết mình không lại kẻ mạnh trong cuộc đua công khai nên bỏ cuộc sớm -> Kẻ mạnh không cần giảm giá.
Đám Đông Không Điên Rồ
Sụp đổ thị trường là kết quả của sự "quá lý trí"
Định Lý Tương Đương Doanh Thu (RET)
Định lý này nói rằng giá bán trung bình cuối cùng sẽ như nhau dù cách thức đấu giá khác nhau. Điều này cho phép những người mua lý trí tính toán chính xác "thời điểm vàng" để hành động.
Không phải hoảng loạn. Đó là đồng thuận lý trí rằng "chờ thêm nữa sẽ thiệt".
Mọi người cùng nhận ra giá phải giảm sâu mới có giao dịch tiếp theo.
"Biến động thị trường không phải do người tham gia phi lý trí, mà vì họ hành động quá chiến lược."
Ý Định Tốt, Kết Quả Sai
Bài học đắt giá từ hệ thống pháp lý
Đề xuất của Dan Quayle (1991)
"Bên thua kiện phải trả phí luật sư cho bên thắng."
Mục đích: Sợ tốn tiền -> Ít kiện tụng hơn -> Giảm chi phí xã hội.
Rủi ro cao hơn
Thua thì mất gấp đôi (phí mình + phí họ).
Phần thưởng lớn hơn
Thắng thì được cả tiền án phí của họ.
Tổng chi tiêu không đổi (hoặc thậm chí tăng!)
Tác động bù trừ hoàn hảo. Động lực thắng kiện tăng lên khiến người ta vẫn chi tiền mạnh tay.
Quy Luật Vàng Trong Kinh Doanh
Cạnh tranh quan trọng hơn sự khôn khéo
Thiết kế tối ưu
Dùng mọi thủ thuật đàm phán, thuật toán để ép giá nhóm người mua hiện tại.
Chỉ cần thêm 1 người (N + 1)
Một cuộc đấu giá sơ sài với thêm 1 đối thủ cạnh tranh mới sẽ mang lại nhiều tiền hơn bất kỳ thiết kế hoàn hảo nào với ít người hơn.
Thay vì học kỹ năng đàm phán, hãy dành sức tìm thêm một khách hàng tiềm năng nữa.
Hệ Điều Hành Của Nền Kinh Tế
Lý thuyết đấu giá không phải là chuyện cái búa gỗ gõ xuống bàn. Nó là lăng kính giúp chúng ta nhìn thấu những quy luật ẩn giấu đằng sau những hành vi tưởng chừng như ngẫu nhiên.