Hướng Dẫn Ôn Tập: Mô Hình Định Giá Tài Sản Vốn (CAPM)

Hướng dẫn: Trả lời mỗi câu hỏi sau đây trong vòng 2-3 câu, dựa hoàn toàn vào thông tin được cung cấp trong tài liệu nguồn.

1. 1. Mô hình Định giá Tài sản Vốn (CAPM) dựa trên hai nhóm giả định chính là gì? Hãy mô tả ngắn gọn từng nhóm. Hiện Đáp Án

   Hai nhóm giả định chính là hành vi cá nhân và cấu trúc thị trường. Nhóm hành vi cá nhân giả định rằng: (a) nhà đầu tư là những người tối ưu hóa trung bình-phương sai hợp lý, (b) họ có chung một kỳ kế hoạch đơn, và (c) họ sử dụng cùng một danh sách đầu vào (kỳ vọng đồng nhất). Nhóm cấu trúc thị trường giả định rằng: (a) tất cả tài sản đều được giao dịch công khai, (b) nhà đầu tư có thể vay và cho vay ở một mức lãi suất phi rủi ro chung, (c) không có thuế, và (d) không có chi phí giao dịch.

2. 2. Trong trạng thái cân bằng của CAPM, tại sao tất cả các nhà đầu tư đều nắm giữ danh mục thị trường? Giải thích quá trình điều chỉnh giá đảm bảo kết quả này. Hiện Đáp Án

   Vì tất cả các nhà đầu tư đều sử dụng cùng một danh sách đầu vào và tối ưu hóa theo cùng một cách, họ sẽ đi đến cùng một danh mục rủi ro tối ưu. Danh mục thị trường là tổng hợp của tất cả các danh mục rủi ro giống hệt nhau này. Nếu một cổ phiếu không được đưa vào danh mục tối ưu, nhu cầu về nó sẽ bằng không, khiến giá của nó giảm mạnh. Khi giá càng rẻ, nó càng trở nên hấp dẫn cho đến khi đạt đến một mức giá mà nó được đưa vào danh mục tối ưu.

3. 3. Phân biệt giữa Đường Thị trường Vốn (CML) và Đường Thị trường Chứng khoán (SML). Chúng đo lường mối quan hệ nào và thước đo rủi ro tương ứng của chúng là gì? Hiện Đáp Án

   Đường Thị trường Vốn (CML) biểu diễn phần bù rủi ro của các danh mục hiệu quả như một hàm của độ lệch chuẩn (tổng rủi ro). Trong khi đó, Đường Thị trường Chứng khoán (SML) biểu diễn phần bù rủi ro của tài sản riêng lẻ (và cả danh mục) như một hàm của beta (rủi ro hệ thống).

4. 4. Beta (β) của một cổ phiếu đo lường điều gì? Một cổ phiếu có beta lớn hơn 1 có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư? Hiện Đáp Án

   Beta đo lường sự đóng góp của một cổ phiếu vào phương sai của danh mục thị trường, hay cụ thể là độ nhạy của lợi nhuận tài sản đối với các biến động của thị trường. Một cổ phiếu có beta lớn hơn 1 được coi là "tấn công" (aggressive), có nghĩa là nó có độ nhạy cảm với các biến động thị trường cao hơn mức trung bình; lợi nhuận của nó được kỳ vọng sẽ biến động mạnh hơn thị trường.

5. 5. Trong bối cảnh của CAPM, alpha (α) là gì? Một cổ phiếu có alpha dương ngụ ý điều gì và các nhà đầu tư sẽ phản ứng như thế nào với nó? Hiện Đáp Án

   Alpha là chênh lệch giữa tỷ suất sinh lợi kỳ vọng thực tế của một cổ phiếu và tỷ suất sinh lợi hợp lý (yêu cầu) được quy định bởi SML. Một alpha dương ngụ ý rằng cổ phiếu được định giá thấp (underpriced), mang lại lợi nhuận kỳ vọng cao hơn mức cần thiết cho rủi ro của nó. Các nhà đầu tư sẽ theo đuổi (mua) các cổ phiếu này, đẩy giá của chúng lên cho đến khi alpha bị triệt tiêu về không.

6. 6. Phiên bản zero-beta của CAPM khác với mô hình chuẩn như thế nào? Mô hình này phát sinh trong điều kiện nào? Hiện Đáp Án

   Phiên bản zero-beta của CAPM thay thế lãi suất phi rủi ro (r_f) trong phương trình SML bằng lợi nhuận kỳ vọng của danh mục zero-beta (E(r_z)). Mô hình này phát sinh khi có những hạn chế đối với việc vay ở mức lãi suất phi rủi ro, vi phạm một trong các giả định của mô hình chuẩn.

7. 7. Tại sao các tài sản không thể giao dịch, chẳng hạn như vốn con người và các doanh nghiệp tư nhân, lại là một vấn đề đối với phiên bản đơn giản của CAPM? Hiện Đáp Án

   Các tài sản không thể giao dịch vi phạm giả định rằng tất cả các tài sản đều có thể giao dịch và được đưa vào danh mục thị trường. Vì các nhà đầu tư không thể đa dạng hóa các tài sản này (như vốn con người), họ có thể điều chỉnh danh mục tài sản có thể giao dịch của mình để phòng ngừa rủi ro từ chúng. Điều này dẫn đến các nhu cầu đầu tư khác nhau, vi phạm kết luận rằng tất cả mọi người đều nắm giữ cùng một danh mục thị trường.

8. 8. Theo tài liệu, hệ quả trung tâm nào của CAPM cơ bản vẫn được giữ lại trong tất cả các phiên bản mở rộng hoặc phức tạp hơn của mô hình? Hiện Đáp Án

   Hệ quả trung tâm vẫn được giữ lại là chỉ có rủi ro hệ thống mới được bù đắp bằng một phần bù rủi ro. Các mô hình phức tạp hơn có thể đo lường rủi ro hệ thống theo những cách khác, nhưng chúng đều giữ vững nguyên tắc cơ bản rằng rủi ro đặc trưng của công ty (có thể đa dạng hóa) sẽ không nhận được phần bù rủi ro.

9. 9. Giải thích ngắn gọn cách tính thanh khoản (illiquidity) và rủi ro thanh khoản (liquidity risk) ảnh hưởng đến lợi nhuận kỳ vọng của một tài sản. Hiện Đáp Án

   Các tài sản kém thanh khoản (illiquid) có chi phí giao dịch cao hơn, do đó các nhà đầu tư yêu cầu một tỷ suất sinh lợi kỳ vọng cao hơn để bù đắp cho chi phí này. Ngoài ra, rủi ro thanh khoản (sự không chắc chắn về chi phí thanh khoản trong tương lai, đặc biệt là khi thanh khoản toàn thị trường giảm) cũng là một rủi ro hệ thống đòi hỏi một phần bù rủi ro bổ sung.

10. 10. "Định lý quỹ tương hỗ" (mutual fund theorem) là gì và nó liên quan như thế nào đến chiến lược đầu tư thụ động trong khuôn khổ CAPM? Hiện Đáp Án

    "Định lý quỹ tương hỗ" là một hệ quả của CAPM cho rằng danh mục thị trường là danh mục rủi ro tối ưu duy nhất. Điều này ngụ ý rằng một nhà đầu tư có thể đạt được một danh mục hiệu quả đơn giản bằng cách nắm giữ một quỹ tương hỗ theo chỉ số thị trường (một chiến lược thụ động), thay vì cố gắng tự mình xây dựng một danh mục phức tạp.