Mô Hình Định Giá
Tài Sản Vốn (CAPM)

Chỉ có rủi ro hệ thống mới được trả phần thưởng

1. Vai Trò Kép Của CAPM

Benchmark

Thước đo chuẩn để đánh giá một tài sản đang đắt hay rẻ (định giá sai).

Định Giá

Ước tính lợi nhuận kỳ vọng cho tài sản chưa niêm yết (IPO, Dự án mới).

2. Các Giả Định Nền Tảng

  • Nhà đầu tư duy lý (Mean-Variance).
  • Kỳ vọng đồng nhất (nhìn thị trường giống nhau).
  • Vay/Cho vay không giới hạn tại lãi suất phi rủi ro.
  • Không thuế, không phí giao dịch.

3. Trạng Thái Cân Bằng

Danh Mục Thị Trường (M)

Vì mọi người đều có kỳ vọng giống nhau, họ sẽ chọn cùng một danh mục rủi ro tối ưu. Tổng hợp lại chính là Danh mục Thị trường (M).

➔ Chiến lược thụ động (Index Fund) là hiệu quả nhất!

4. Đường SML & Beta

Rủi Ro Hệ Thống (Beta)

β
Thước đo rủi ro duy nhất được trả giá.
Đo lường độ nhạy cảm của tài sản so với thị trường. Rủi ro riêng (phi hệ thống) có thể đa dạng hóa nên không được tính.

Công Thức SML (Đường Thị Trường Chứng Khoán)

$$ E(r_i) = r_f + \beta_i [E(r_M) - r_f] $$
$r_f$Lãi suất phi rủi ro
$\beta_i$Rủi ro hệ thống
$[...]$Phần bù rủi ro TT

Phân Biệt CML vs SML

Tiêu Chí CML (Vốn) SML (Chứng Khoán)
Phạm Vi Chỉ danh mục hiệu quả Mọi tài sản (Cổ phiếu lẻ)
Thước Đo Rủi Ro Độ lệch chuẩn ($\sigma$) Beta ($\beta$)
Trượt sang trái để xem chi tiết

5. Alpha (α): Sự Định Giá Sai

Alpha = Thực tế - Lý thuyết (CAPM)
  • $\alpha > 0$: Định giá thấp (Món hời) ➔ Mua
  • $\alpha < 0$: Định giá cao (Đắt) ➔ Bán

6. Các Mô Hình Mở Rộng

Thực tế phức tạp hơn giả định của CAPM.

Zero-Beta Hạn chế vay mượn làm đường SML phẳng hơn.
Vốn Nhân Lực Thu nhập từ lao động cũng là tài sản rủi ro cần phòng ngừa.
Thanh Khoản Cần thêm phần bù cho tài sản khó bán (Illiquidity Premium).
Đa Kỳ (ICAPM) Phòng ngừa thêm rủi ro lạm phát, lãi suất thay đổi.

Tổng Kết

  • Nguyên lý: Chỉ rủi ro hệ thống ($\beta$) mới được trả thưởng.
  • Thực dụng: Dù học thuật tranh cãi, CAPM vẫn là chuẩn mực của ngành tài chính.
  • Bài học: Khó đánh bại thị trường, đầu tư thụ động là khôn ngoan.