Tóm Tắt Quy Trình:
Cách Ngân Hàng Tạo Ra Tiền
"Từ con số không (Ex Nihilo) đến sự mở rộng tín dụng toàn cầu"
1. Lầm Tưởng & Sự Thật
Ngân hàng không chỉ giữ tiền hộ bạn. Họ làm nhiều hơn thế.
Trung Gian Tài Chính
Khách hàng gửi Tiết kiệm có kỳ hạn (từ bỏ quyền sử dụng). Ngân hàng cho vay lại đúng số tiền đó.
Không tạo ra tiền mới.
Dự Trữ Một Phần
Khách hàng gửi Tiền gửi không kỳ hạn (nghĩ rằng vẫn còn tiền). Ngân hàng vẫn lấy tiền đó cho vay.
Tạo ra sức mua mới từ "hư không".
2. Tia Lửa Ban Đầu
Ông X gửi 1.000.000 đvt vào Ngân Hàng A
3. Hành Động Sáng Tạo
Khoảnh khắc tiền mới ra đời. Ngân hàng A cho ông Z vay 900.000 đvt.
4. Hiệu Ứng Gợn Sóng
Tiền chảy từ ngân hàng này sang ngân hàng khác, mỗi lần lại tạo ra thêm một chút.
| Ngân Hàng | Tiền Gửi Mới | Dự Trữ (10%) | Cho Vay Mới (90%) |
|---|---|---|---|
| A | 1.000.000 | 100.000 | 900.000 |
| B | 900.000 | 90.000 | 810.000 |
| C | 810.000 | 81.000 | 729.000 |
| ... | ... | ... | ... |
5. Số Nhân Tiền Tệ
Công Thức Kỳ Diệu
"9 triệu được tạo ra từ không khí."
6. Quy Trình Đảo Ngược
Sự Co Thắt Tín Dụng
Cung tiền có tính "đàn hồi". Nó phình to dễ dàng nhưng cũng có thể co lại đau đớn, gây ra suy thoái.
Bài Học Cốt Lõi
Bản chất
Ngân hàng là người tạo ra tiền (fiduciary media), không chỉ là trung gian.
Sức mạnh
Một khoản nhỏ có thể nhân lên gấp nhiều lần nhờ số nhân tiền tệ.
Rủi ro
Quá trình này gây ra chu kỳ kinh tế "Hưng phấn - Suy thoái" bất ổn.