Lý Thuyết Vốn & Chu Kỳ Kinh Tế
Của Trường Phái Áo
"Thời gian, Cấu trúc Sản xuất và Vai trò của Doanh nhân."
Giới Thiệu
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở cách nhìn nhận về Thời gian và Cấu trúc Sản xuất.
1. Nền Tảng Tư Tưởng
Vốn không phải là một "cái quỹ" thần bí.
Tân Cổ Điển (Clark/Knight)
Đồng nhất, vĩnh viễn, tự động sinh lãi.
- Bỏ qua thời gian (Sản xuất = Tiêu dùng).
- Loại bỏ vai trò Doanh nhân.
Trường Phái Áo
Phức tạp, không đồng nhất, trải dài theo thời gian.
- Sản xuất gồm nhiều giai đoạn.
- Doanh nhân lập kế hoạch & phối hợp.
2. Chu Kỳ Kinh Tế
Nguyên nhân duy nhất: Mở rộng tín dụng (Ex Nihilo).
Mở rộng Tín dụng
Ngân hàng tạo tiền không dựa trên tiết kiệm thực. Lãi suất thị trường giảm xuống dưới mức tự nhiên.
Đầu tư Sai lầm (Malinvestment)
Doanh nhân bị đánh lừa bởi lãi suất thấp -> Đầu tư vào dự án dài hạn (bậc cao).
Cấu trúc sản xuất bị kéo dài giả tạo
Khủng hoảng & Suy thoái
Thực tế phơi bày: Không đủ nguồn lực thực. Cầu hàng tiêu dùng tăng -> Lãi suất tăng.
Suy thoái là quá trình thanh lý sai lầm và tái cấu trúc.
3. Phê Bình & So Sánh
| Tiêu chí | Trường phái Áo | Trọng Tiền | Keynes |
|---|---|---|---|
| Nguyên nhân | Mở rộng tín dụng -> Đầu tư sai | Co thắt cung tiền (Triệu chứng) | Sụt giảm tổng cầu (Tâm lý) |
| Tiết kiệm | Điều kiện tiên quyết | Không nhấn mạnh | Có thể gây hại ("Nghịch lý") |
| Giải pháp | Ngăn chặn tạo tiền ảo | Ổn định cung tiền | Kích thích tổng cầu (Chi tiêu) |
Phê bình Trọng Tiền
Sai lầm khi chỉ nhìn vào mức giá chung (Vĩ mô) mà bỏ qua giá cả tương đối (Vi mô). Nhầm lẫn hậu quả (co thắt tiền) là nguyên nhân.
Phê bình Keynes
Sai lầm về "Số nhân đầu tư" và "Gia tốc". Giả định rằng vốn tự nhiên có sẵn và tiết kiệm là thừa thãi.
Nguyên Tắc Vàng
Ổn định Tiền tệ
Tránh mở rộng tín dụng. Cải cách dự trữ 100%.
Linh hoạt Giá cả
Để thị trường tự điều chỉnh và phối hợp.
Dự báo Sức mua
Môi trường ổn định cho hợp đồng dài hạn.