Xin chào các bạn nhỏ! Phép trừ phân số nghe có vẻ "khó nhằn" nhưng thật ra lại dễ ợt. Cùng khám phá bí kíp để xử lý chúng trong vòng một nốt nhạc nhé!
Trừ phân số cũng như chia bánh pizza thôi! Bạn có một phần bánh, sau đó bạn cho bạn mình một ít. Phần còn lại chính là kết quả của phép trừ đó!
Đây là trường hợp dễ nhất vũ trụ! Khi hai phân số có cùng mẫu số (số ở dưới), bạn chỉ cần:
Công thức "bá đạo": \( \frac{a}{m} - \frac{b}{m} = \frac{a-b}{m} \)
Ví dụ: Bạn có \( \frac{5}{8} \) cái bánh pizza. Bạn cho bạn mình \( \frac{2}{8} \) cái. Bạn còn lại: \( \frac{5}{8} - \frac{2}{8} = \frac{5-2}{8} = \frac{3}{8} \) cái bánh.
Rắc rối một tí thôi! Khi hai bạn phân số "không cùng nhà", chúng ta phải làm một bước trung gian: đưa chúng về cùng một nhà. Bước này chính là quy đồng mẫu số.
Ví dụ: Tính \( \frac{1}{2} - \frac{1}{3} \)
Mẫu số chung nhỏ nhất của 2 và 3 là 6.
Quy đồng: \( \frac{1}{2} = \frac{1 \times 3}{2 \times 3} = \frac{3}{6} \). Và \( \frac{1}{3} = \frac{1 \times 2}{3 \times 2} = \frac{2}{6} \).
Trừ thôi: \( \frac{3}{6} - \frac{2}{6} = \frac{3-2}{6} = \frac{1}{6} \). Quá đơn giản!
Tóm tắt toàn bộ bí kíp trừ phân số ở đây!
Đề bài: Một thanh sô-cô-la có 12 miếng. Hùng có \( \frac{11}{12} \) thanh. Hùng ăn hết \( \frac{5}{12} \) thanh. Hỏi Hùng còn lại bao nhiêu phần của thanh sô-cô-la?
Giải:
Phép tính của chúng ta là: \( \frac{11}{12} - \frac{5}{12} \)
Vì cùng mẫu số là 12, ta chỉ việc trừ tử số: \( \frac{11-5}{12} = \frac{6}{12} \).
Đừng quên rút gọn nhé: \( \frac{6}{12} \) chia cả tử và mẫu cho 6, ta được \( \frac{1}{2} \).
Kết luận: Hùng còn lại \( \frac{1}{2} \) thanh sô-cô-la.
Đề bài: Tính \( \frac{4}{5} - \frac{3}{10} \)
Giải:
Ta thấy mẫu số chung nhỏ nhất của 5 và 10 là 10.
Quy đồng phân số \( \frac{4}{5} \): \( \frac{4 \times 2}{5 \times 2} = \frac{8}{10} \). Phân số \( \frac{3}{10} \) giữ nguyên.
Thực hiện phép trừ: \( \frac{8}{10} - \frac{3}{10} = \frac{8-3}{10} = \frac{5}{10} \).
Rút gọn kết quả: \( \frac{5}{10} = \frac{1}{2} \).
Cùng xem các bạn khác hay "ngã cây" ở đâu để mình tránh nhé!
SAI BÉT NHÈ: \( \frac{3}{4} - \frac{1}{2} = \frac{3-1}{4-2} = \frac{2}{2} = 1 \)
Cảnh báo cấp độ vũ trụ: Không bao giờ, không bao giờ được trừ mẫu số cho nhau. Mẫu số là "đơn vị", nó phải được giữ nguyên hoặc quy đồng về chung một đơn vị!
SỬA LẠI CHO ĐÚNG: Phải quy đồng! \( \frac{3}{4} - \frac{1}{2} = \frac{3}{4} - \frac{2}{4} = \frac{1}{4} \).
TÌNH HUỐNG: Khi quy đồng \( \frac{2}{3} \) với mẫu số là 12, một bạn đã viết thành \( \frac{2}{12} \).
Phân tích lỗi sai: Bạn ấy đã thay đổi mẫu số nhưng lại "bỏ quên" không nhân tử số. Nhớ nhé, khi đã nhân mẫu số với số nào thì tử số cũng phải được nhân với đúng số đó!
SỬA LẠI CHO ĐÚNG: \( \frac{2}{3} = \frac{2 \times 4}{3 \times 4} = \frac{8}{12} \).
Giờ là lúc bạn trổ tài! Hãy hoàn thành các thử thách dưới đây nhé!
Bài 1: \( \frac{7}{9} - \frac{2}{9} = ? \)
\( \frac{7}{9} - \frac{2}{9} = \frac{7-2}{9} = \frac{5}{9} \)
Bài 2: \( \frac{1}{2} - \frac{1}{8} = ? \)
Mẫu số chung là 8.
\( \frac{1}{2} - \frac{1}{8} = \frac{4}{8} - \frac{1}{8} = \frac{3}{8} \)
Bài 3: Bình chứa \( \frac{3}{4} \) lít nước. Mẹ đã dùng \( \frac{1}{3} \) lít nước để pha trà. Hỏi trong bình còn lại bao nhiêu lít nước?
Phép tính: \( \frac{3}{4} - \frac{1}{3} \)
Mẫu số chung là 12.
\( \frac{3}{4} - \frac{1}{3} = \frac{9}{12} - \frac{4}{12} = \frac{5}{12} \)
Trả lời: Trong bình còn lại \( \frac{5}{12} \) lít nước.