Các bạn nhỏ ơi, cộng số thập phân thực ra rất giống cộng số tự nhiên mà chúng mình đã học. Nó chỉ có thêm một người bạn đặc biệt là dấu phẩy (,) thôi!
Tưởng tượng bạn có 1,5 cái bánh pizza. Bạn của bạn mang đến thêm 1,5 cái nữa. Hỏi cả hai bạn có tất cả bao nhiêu cái bánh pizza?
$$1,5 + 1,5 = 3$$
Chúng ta vừa thực hiện phép cộng số thập phân đó! Quy tắc VÀNG mà bạn cần nhớ là:
"Đặt tính thẳng cột, dấu phẩy thẳng hàng!"
Phép cộng số thập phân cũng có những "phép thuật" y hệt như phép cộng số tự nhiên!
Khi ta đổi chỗ hai số thập phân trong một tổng thì tổng của chúng không thay đổi.
$$a + b = b + a$$
Ví dụ: $$1,2 + 3,4 = 4,6$$ thì $$3,4 + 1,2$$ cũng bằng $$4,6$$!
Khi cộng một tổng hai số với số thứ ba, ta có thể cộng số thứ nhất với tổng của số thứ hai và số thứ ba.
$$(a + b) + c = a + (b + c)$$
Phép thuật này siêu lợi hại để tính nhanh. Ví dụ, tính $$1,7 + 2,8 + 0,3$$. Ta thấy $$1,7$$ và $$0,3$$ là bạn tốt của nhau, nên ta gộp chúng lại trước!
$$(1,7 + 0,3) + 2,8 = 2 + 2,8 = 4,8$$. Nhanh hơn nhiều phải không nào?
Thực hiện phép tính: $$12,34 + 5,67$$
Thực hiện phép tính: $$8,75 + 12,4$$
Mẹo nhỏ: Ta có thể viết thêm chữ số 0 vào cuối phần thập phân của 12,4 để thành 12,40 cho dễ nhìn và không bị cộng nhầm cột!
Thực hiện phép tính: $$15 + 4,25$$
Bí mật: Mọi số tự nhiên đều có một dấu phẩy "tàng hình" ở cuối. Số 15 chính là $$15,0$$ hay $$15,00$$.
Đây là lỗi sai kinh điển nhất! Nhiều bạn đặt tính không thẳng cột dấu phẩy, dẫn đến kết quả sai hoàn toàn.
SAI 12,5 + 3,45 ------- ĐÚNG 12,50 + 3,45 ------- 15,95
Cộng hăng say quá và quên mất phần "nhớ" khi tổng một cột lớn hơn hoặc bằng 10.
Ví dụ: $$1,8 + 2,5$$. Lấy $$8+5=13$$, viết 3 nhưng lại quên "nhớ 1" sang hàng kế tiếp.
Cộng đúng hết rồi nhưng lại quên đặt dấu phẩy ở tổng. Thế là từ một số thập phân xinh đẹp, kết quả lại biến thành một số tự nhiên "siêu to khổng lồ"!
Bài 1: Đặt tính rồi tính:
a) $$45,08 + 24,97$$
b) $$7,8 + 9,6$$
a) $$45,08 + 24,97 = 70,05$$
b) $$7,8 + 9,6 = 17,4$$
Bài 2: Buổi sáng mẹ bán được 12,5 kg cam. Buổi chiều mẹ bán được 15,4 kg cam. Hỏi cả ngày mẹ bán được bao nhiêu ki-lô-gam cam?
$$12,5 + 15,4 = 27,9$$ (kg)
Đáp số: 27,9 kg cam.
Bài 1: Tính bằng cách thuận tiện nhất:
$$9,65 + 4,5 + 0,35$$
Ta dùng tính chất kết hợp, gộp hai "bạn tốt" lại với nhau:
$$(9,65 + 0,35) + 4,5$$
$$= 10 + 4,5$$
$$= 14,5$$
Bài 2: Tìm $$x$$, biết:
$$x - 5,2 = 1,9 + 3,8$$
$$x - 5,2 = 5,7$$
$$x = 5,7 + 5,2$$
$$x = 10,9$$
Bài 3: Một thùng dầu có 27,5 lít. Người ta lấy ra lần đầu 10,5 lít, lần sau lấy ra 8 lít. Hỏi trong thùng còn lại bao nhiêu lít dầu?
Tổng số lít dầu đã lấy ra là:
$$10,5 + 8 = 18,5$$ (lít)
Số lít dầu còn lại trong thùng là:
$$27,5 - 18,5 = 9$$ (lít)
Đáp số: 9 lít dầu.