Các bạn nhỏ ơi, khi chúng mình đo một vật gì đó, ví dụ như chiếc bút chì, không phải lúc nào nó cũng dài đúng 8cm hay 9cm đâu! Nó có thể dài hơn 8cm một chút nhưng lại chưa tới 9cm.
Lúc này, bạn số thập phân sẽ xuất hiện như một vị anh hùng để giúp chúng ta ghi lại số đo đó một cách chính xác nhất!
Thay vì nói "dài hơn 8cm một tí", chúng ta có thể nói:
"Bút chì của tớ dài 8,5 cm"
Phép thuật hôm nay của chúng ta là học cách biến những số đo có 2 đơn vị (ví dụ: 8m 5dm) thành một số thập phân gọn gàng (8,5m).
Để biến hình các số đo, chúng ta cần thuộc lòng "Bảng Quyền Lực" và ghi nhớ "Thần chú 10" nhé!
| km | hm | dam | m | dm | cm | mm |
Hai đơn vị đứng liền nhau thì hơn hoặc kém nhau 10 lần.
Bí mật: Để viết số đo dưới dạng số thập phân, chúng ta hầu như luôn dùng phép CHIA (đổi từ bé sang lớn).
Viết $$5\text{m } 7\text{dm}$$ dưới dạng số thập phân có đơn vị là mét (m).
Viết $$12\text{m } 4\text{cm}$$ dưới dạng số thập phân có đơn vị là mét (m).
Viết $$25\text{cm}$$ dưới dạng số thập phân có đơn vị là mét (m).
cm kém m 100 lần, vậy $$25\text{cm} = \frac{25}{100}\text{m} = 0,25\text{m}$$.
Hay mắc phải: Viết $$12\text{m } 4\text{cm} = 12,4\text{m}$$.
Sự thật là: Từ cm đổi sang m phải nhảy qua dm nữa, tức là 2 bước, phải chia cho 100. Phải có số 0 "giữ chỗ" cho hàng dm đó!
✅ Sửa lại cho đúng: $$12\text{m } 4\text{cm} = 12\frac{4}{100}\text{m} = 12,04\text{m}$$.
Hay mắc phải: Viết $$75\text{cm} = 7,5\text{m}$$.
Sự thật là: $$75\text{cm}$$ còn chưa được 1 mét nào cả, nên phần nguyên phải là 0.
✅ Sửa lại cho đúng: $$75\text{cm} = 0,75\text{m}$$.
Bài 1: $$3\text{m } 5\text{dm} = \dots \text{m}$$
$$3,5\text{m}$$
Bài 2: $$8\text{cm} = \dots \text{m}$$
$$0,08\text{m}$$ (Vì cm kém m 100 lần)
Bài 3: $$2\text{km } 50\text{m} = \dots \text{km}$$
$$2,050\text{km}$$ hoặc $$2,05\text{km}$$ (Vì m kém km 1000 lần, 50m = 50/1000 km = 0,050 km)
Bài 1: Sắp xếp các số đo sau theo thứ tự từ bé đến lớn:
$$5,2\text{m} \quad ; \quad 5\text{m } 19\text{cm} \quad ; \quad 5,09\text{m}$$
Đầu tiên, đổi hết về mét: $$5\text{m } 19\text{cm} = 5,19\text{m}$$.
Bây giờ so sánh: $$5,09\text{m} \quad ; \quad 5,19\text{m} \quad ; \quad 5,2\text{m}$$
Đáp án: $$5,09\text{m} < 5\text{m } 19\text{cm} < 5,2\text{m}$$
Bài 2: Một sợi dây dài $$15\text{m } 8\text{cm}$$. Người ta cắt đi $$3,5\text{m}$$. Hỏi sợi dây còn lại dài bao nhiêu mét?
Đổi số đo ban đầu: $$15\text{m } 8\text{cm} = 15,08\text{m}$$.
Thực hiện phép trừ: $$15,08 - 3,5 = 11,58\text{m}$$.
Đáp án: Sợi dây còn lại dài 11,58 mét.
Bài 3: Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
$$25\text{dam } 4\text{dm} = \dots \text{m}$$
Ta đổi cả hai đơn vị về mét rồi cộng lại.
$$25\text{dam} = 25 \times 10 = 250\text{m}$$
$$4\text{dm} = 4 : 10 = 0,4\text{m}$$
$$250\text{m} + 0,4\text{m} = 250,4\text{m}$$
Đáp án: 250,4